Tác Giả Trần Dần

Thơ

Quý độc giả thân mến!

Tháng 2 năm 2008, chưa đầy ba năm sau khi thành lập (2005), Nhã Nam đã ấn hành tác phẩm Trần Dần - Thơ. Ở thời điểm đó, Trần Dần (1926-1997) và những trước tác phẩm của ông vẫn còn khá “bí ẩn” dù một số tác phẩm đơn lẻ của ông đã được xuất bản vào đầu thập niên 1990 và các câu chuyện gần như huyền thoại về ông vẫn được kể đây đó. Những gì thực sự là Trần Dần, những bản thảo, tác phẩm sáng giá nhất của Trần Dần vẫn chưa được công bố, và do đó, phần nhiều độc giả vẫn chỉ biết đến ông với danh xưng thi sĩ đúng nghĩa nhất của từ này. Trần Dần – Thơ, vì thế, như một tuyển chọn bước đầu nhằm cung cấp cho độc giả cơ hội đọc thơ Trần Dần, từ đó, có thể cảm nhận, đánh giá thơ ông một cách khách quan, kỹ lưỡng hơn. Dĩ nhiên, thơ Trần Dần và thành tựu cách tân thơ của ông không dễ dàng nhận định, tổng kết trong dăm câu ba điều vội vàng.

Trần Dần – Thơ lựa chọn, sắp xếp các tác phẩm theo hành trình sáng tác của Trần Dần, bắt đầu mốc năm 1955, trải qua những năm 1960 – 1970, rồi dừng lại cuối thập niên 1980. Tập thơ cũng chọn in “Dạ Đài, tuyên ngôn tượng trưng” và hai bài thơ đầu tay, nghĩa là thời điểm Trần Dần bước vào thi đàn, 19 tuổi, lập nhóm thơ tượng trưng cùng Trần Mai Châu, Đinh Hùng, Vũ Hoàng Địch, Vũ Hoàng Chương. Theo trục thời gian trong Trần Dần – Thơ, độc giả có thể nhìn thấy những bước đường tìm tòi, thử nghiệm viết, sự quyết liệt từ chối cái cũ, cái quen thuộc, nỗ lực phá vỡ các khuôn mẫu, làm mới chính mình của Trần Dần. Từ thơ tượng trưng đến kiểu thơ bậc thang, từ biến tấu âm và biến tấu chữ như một thực hành nghệ thuật ý niệm, từ lời đến không lời, từ thơ-bè đến thơ mini,… Trần Dần chưa bao giờ ngơi nghỉ ý tưởng, không ngừng tìm kiếm và phát hiện các chân trời của sáng tạo thơ. Trần Dần tự thu hẹp mình, đẩy công cuộc làm thơ vào các thử thách khó khăn nhất và đồng thời cũng tự mở rộng tối đa nhất, tự do nhất các khả năng biểu đạt, tồn tại của thơ. Trần Dần dường như không xác quyết mục tiêu cuối cùng, một đích đến lý tưởng duy nhất, ngoại trừ, luôn luôn định hình mình là một cá nhân, một tâm thế đơn độc nhất, một kẻ tiên ngoại cuộc tiên phong nhất, một “ngôi sao lủi thủi góc trời” trong bối cảnh văn hóa, văn học không cho ai cơ hội được trở thành như thế.

Trần Dần – Thơ đã và có thể sẽ hiện hữu như “mưa rơi không cần phiên dịch.” Nhiều nhà nghiên cứu, phê bình từng cố gắng hiểu, diễn giải thơ Trần Dần, nhưng không ít độc giả cũng khôn ngoan lựa chọn cách thưởng thức, ghi nhớ một số câu thơ Trần Dần như viết ra cho họ. Bởi trong chúng, dù bí ẩn, mơ hồ hay triết luận, siêu hình, đều có những cảm xúc thảng thốt, day dứt, chất vấn, “Ai khuấy động những hải dương buồn?/những chân trời biển đắng?”, đều óng ánh niềm vui sống, và như tất cả mọi kiếp sống đều thấu lẽ hữu hạn, đều có một băn khoăn nhói lòng: “Tôi còn qua mấy ga nữa?/đến tuyến chuyển tàu/Ga cuối gọi - Bên kia”. Những câu thơ “không cần phiên dịch” của Trần Dần như thể dành cho tất cả, không quá bí hiểm, không tuyệt đối xa lạ, vì ai rồi cũng đặt chân trên tuyến tàu ga cuối.

Những Ngã Tư Và Những Cột Đèn

NHỮNG NGÃ TƯ VÀ NHỮNG CỘT ĐÈN - CHUYẾN HÀNH TRÌNH GIỮA ĐÊM ĐEN VÀ ÁNH SÁNG

Giữa thành phố ngổn ngang những con đường giao cắt, giữa những cột đèn vô tri vẫn lặng lẽ soi bóng, có những con người đang lạc lối, những ký ức chồng chéo, những nỗi đau không gọi thành tên. Một cuốn sách không giống bất cứ điều gì bạn từng đọc: vừa hiện thực, vừa mơ hồ, vừa dữ dội, vừa ám ảnh. Liệu bạn đã sẵn sàng bước vào thế giới ấy?

VỀ TÁC GIẢ: TRẦN DẦN (1926 – 1997)

- Là nhà văn, nhà thơ xuất sắc của nền văn học Việt Nam hiện đại.

- Là thành viên tiêu biểu của nhóm Nhân Văn – Giai Phẩm, nổi tiếng với phong cách sáng tác phá cách, giàu tính thể nghiệm.

- Ông nổi bật với phong cách thơ phá cách, sử dụng bút pháp hiện đại, táo bạo, đi trước thời đại.

- Ông gặp nhiều biến cố trong sự nghiệp nhưng vẫn kiên định với lý tưởng sáng tạo.

TÓM TẮT NỘI DUNG SÁCH

Hà Nội những năm 1950 – một thành phố vừa mộng mơ, vừa khắc nghiệt. Ở đó, có những ngã tư không chỉ là giao lộ của đường phố, mà còn là những ngã rẽ số phận. Có những cột đèn không chỉ để thắp sáng, mà còn là chứng nhân của bao bi kịch, nỗi niềm.

Và ở đâu đó, một con người bước đi trong đêm, tự hỏi:

Một tác phẩm lạ lùng, ám ảnh, đầy chất thơ nhưng cũng gai góc đến nhức nhối. Một hành trình xuyên qua những góc tối của thành phố – và có thể là cả những góc tối trong chính tâm hồn bạn.

Cuốn sách mang đến điều gì?

- Lối viết hiện đại, thử nghiệm đầy táo bạo, đột phá khỏi văn phong truyền thống.

- Góc nhìn chân thực về Hà Nội, với những kiếp người bé nhỏ giữa dòng chảy lịch sử.

- Chất thơ len lỏi trong từng câu chữ, dù là một tiểu thuyết nhưng đầy tính nhạc, tính hình ảnh.

- Trải nghiệm một văn phong độc nhất, mang tính thể nghiệm cao nhưng vẫn đầy cảm xúc.

Tại sao nên đọc “Những Ngã Tư Và Những Cột Đèn”?

- Nếu bạn yêu thích văn chương cách tân, đây là tác phẩm không thể bỏ qua.

- Nếu bạn muốn hiểu thêm về Hà Nội thập niên 50, cuốn sách sẽ mở ra một góc nhìn khác biệt.

- Nếu bạn tò mò về một phong cách viết đầy thách thức, hãy để Trần Dần dẫn lối.

- Nếu bạn thích những tác phẩm để ngẫm nghĩ, từng câu chữ trong sách sẽ còn đọng lại rất lâu sau khi bạn gấp lại trang cuối cùng.

- Nếu bạn đã từng đứng giữa một ngã tư và tự hỏi: "Mình nên đi đâu?" – thì có lẽ cuốn sách này chính là dành cho bạn.

- Đây không chỉ là một cuốn tiểu thuyết, mà còn là một lát cắt lịch sử, một chứng nhân của thời đại.

Người Người Lớp Lớp - Tiểu Thuyết Đầu Tiên Về Chiến Dịch Điện Biên Phủ

“Người người lớp lớp nối theo nhau: Người cộng sản đi đầu phất cờ đỏ cho cuộc đời tiến bước… Người cộng sản lớp lớp chuyền nhau lá cờ đỏ, lớp lớp đi đầu... Cuộc sống ngầm ngập cuộn sóng người người, lớp lớp xô lên… Cũng có người ngã, người tụt sau, người rẽ ngang, người chắn đường! Con đường cũng có quành có rẽ, có ngoặt, có khúc khuỷu gồ ghề… Nhưng cuộc sống vẫn xô lên bất chấp mọi kẻ địch, mọi chông gai...”

BỘ SÁCH KỈ NIỆM 70 NĂM CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ

• Điện Biên Phủ của chúng em

• Người lính Điện Biên kể chuyện

• Đại tướng Võ Nguyên Giáp thời trẻ

• Lá cờ chuẩn đỏ thắm

• Chuyện ở đồi A1

• Người người lớp lớp

• Người thợ chữa đồng hồ tại đường hầm số 1

• 70 câu hỏi - đáp về chiến thắng Điện Biên Phủ

• Mùa ban thay áo

• Những kí ức Điện Biên

• Phía núi bên kia

• Phan Đình Giót

• Bế Văn Đàn

• Tô Vĩnh Diện

• Kể chuyện Điện Biên Phủ

• Kí họa trong chiến hào - Nhật kí chiến tranh của một người lính trẻ trong chiến dịch Điện Biên Phủ

• …

---

Nhà văn, nhà thơ TRẦN DẦN (1926-1997)

Sinh tại Nam Định, tú tài triết học.

• 1946: Cùng Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương… lập nhóm thơ tượng trưng Dạ Đài.

• 1954: Tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ.

• 1994: Được trao Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam cho tiểu thuyết thơ “Cổng tỉnh”.

• 2007: Được trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật.

• 2008: Được trao Giải Thành tựu trọn đời của Hội Nhà văn Hà Nội.

Những Ngã Tư Và Những Cột Đèn

Tôi qua ngã tư Cửa Nam. Ngã tư Cửa Nam đầy khói. Để không thể đếm bao nhiêu nốt chân trên ngã tư.

Ai đếm bao nhiêu nốt chân khôn dại. Bao nhiêu nốt chân vui buồn? Ai đếm những ngã tư đời láo nháo nốt chân. Láo nháo cột đèn láo nháo đèn? Đời tôi đã rẽ rồi. Như đã hạ nước cờ không sao đi lại được. Nhưng tại sao tôi cứ ám ảnh: cái ngã tư tại sao ấy. Tôi quên không được. Đi đi không được. Tôi ngồi bệt lề đường.

Tôi là đàn ông: tôi không đau khổ. Nhưng tôi muốn khóc. Tôi là đàn ông: Tôi không khóc. Nhưng tôi đau khổ lắm. Tôi ngồi bệt mà nhìn láo nháo cột đèn. Láo nháo khói. Láo nháo hàng cây bên đường lá rụng. Tôi nghe gà gáy te te nội thành. Chỗ tôi ngồi không xa có vườn hoa Canh Nông.

Tôi lảo đảo dậy: tôi đi tìm vườn hoa Canh Nông. Tôi vào vườn hoa. Tôi ngồi ghế đá. Ghế đá lạnh. Gà gáy te te. Phố bắt đầu mất khói. Vườn hoa cũng bắt đầu hết khói. Là rạng đông rồi.

Tôi không mệt. Buồn ngủ cũng không. Tôi đã nói rồi: tôi đi thấu sáng. Bây giờ tôi ngồi. Cùng với rạng đông. Trong một vườn hoa.