Tác Giả Lâm Vinh

Mỹ Học

Đã hơn một trăm năm kể từ ngày học giả Phạm Quỳnh viết bài khảo luận về mỹ học đăng trên tạp chí Nam Phong (1917 – 2022), đánh dấu sự xuất hiện của ngành mỹ học ở Việt Nam.

Đó là con én báo hiệu mùa xuân, nhưng mùa xuân chưa tới, vì suốt mấy mươi năm ở nước ta không có ngành mỹ học, chỉ có lý thuyết về văn chương nghệ thuật.

Những năm sáu mươi của thế kỷ XX ở miền Bắc nước ta xuất hiện các tài liệu mỹ học đầu tiên – Mỹ học Mác – Lênin, du nhập từ Liên Xô. Ở miền Nam phổ biến các tài liệu mỹ học từ phương Tây.

Mỹ học Mác – Lênin trở thành một trong những bộ môn triết học được giảng dạy tại hầu hết các trường đại học, ở miền Bắc và miền Nam (sau ngày miền Nam giải phóng 1975).

Ngoài một số công trình mỹ học được dịch từ tiếng Nga, các sách mỹ học do tác giả Việt Nam biên soạn cũng xuất hiện ngày càng nhiều. Được tiếp xúc với mỹ học từ những năm tháng công tác ở đại học chúng tôi kế thừa học hỏi các tác giả đi trước, tìm một cách trình bày diễn đạt cho riêng mình, và xuất bản cuốn sách này.

Ngoài những vấn đề lý thuyết cơ bản, có thêm phần nghiên cứu lịch sử ngành mỹ học ở Việt Nam, để bạn đọc tham khảo. Cuốn sách này dành cho các học viên cao học và sinh viên ở cuối bậc đại học.

Mở đầu cuốn sách này chúng tôi xin giới thiệu bức thư của Giáo sư M.F. Ovsyannikov viết riêng tặng các nhà mỹ học Việt Nam (1980).

Bước vào thế kỷ 21 với bao thành tựu mới của khoa học và tri thức hiện đại, mỹ học cũng là một ngành không dẫm chân tại chỗ, nhưng vì sức mình rất có hạn, chúng tôi mong đồng nghiệp và bạn đọc lượng thứ cho những sai sót trong tài liệu này, xin chân thành cảm ơn.

Thêm nữa, vốn xuất thân từ ngành văn nên sách triết học của tác giả lại viết theo phong cách văn học, có phần rề rà, kính mong được thông cảm.

- Tác giả

Cuộc Hội Ngộ Văn Chương Và Nghệ Thuật - Văn Học Và Các Loại Hình Nghệ Thuật Khác

Những năm bảy mươi của thế kỷ trước, ngành giáo dục nước ta chưa có hệ đào tạo sau đại học nhưng trong các trường đại học vẫn thường xuyên nâng cao trình độ, nhất là cán bộ trẻ, bằng cách thế hệ đi trước rèn luyện cho thế hệ đi sau. Đương thời Bộ cho đặt tên là trình độ Cấp 1 (tương đương thạc sĩ hiện nay), trình độ Cấp 2 (tương đương Tiến sĩ hiện nay).

Công trình nghiên cứu này của chúng tôi được báo cáo trước hội nghị khoa học Khoa Văn - Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1972, xem như một luận văn cấp 1, lấy tên là “Vấn đề phân tích tác phẩm văn học xét trong mối quan hệ so sánh giữa văn học và các loại hình nghệ thuật khác”.

Là một cán bộ trẻ, tôi được sự khuyến khích giúp đỡ của các giáo sư Lê Trí Viễn, Trần Thanh Đạm. Tôi làm luận văn này để soạn thành giáo trình chuyên đề giảng cho các lớp cao học tại Hà Nội và Tp.Hồ Chí Minh.

Năm mươi năm đã trôi qua, hàng chục lớp học viên sau đại học tại Đại học sư phạm và Đại học KHXHNV Tp. Hồ Chí Minh đã nghe chuyên đề này và đã viết những bài tập thu hoạch với các đề tài tự chọn (Xin mời xem bảng danh mục ở cuối sách). Với quá trình giảng dạy các khóa cao học, tôi được nhận bằng khen của Hiệu trưởng trường Đại học sư phạm Tp.Hồ Chí Minh.

Đem in thành sách công trình chuyên luận để phục vụ học viên, sinh viên và bạn đọc, mong các bạn tham khảo để phát triển loại đề tài này, đó cũng là ước nguyện của tôi.

Công trình được viết trong thời gian cách đây năm mươi. năm, sửa chữa rất ít, kể cả hình thức văn bản. Một số từ ngữ quen dùng trong thời kỳ đó, nhất là cách phiên âm tiếng nước ngoài cũng theo cách phiên âm của sách báo thời đó, rất mong các bạn thông cảm.

Chân thành cảm ơn bạn đọc.